2200 yıllık bira mezarlıkta ne arıyordu kanka?

11 Ağu 17:24

3000 küsür yıl önce Antik Mısır’dan kalma mezarlarda bira küpleri bulmuş olmasaydım inanmazdım valla, hani o hiyerogliflerde “ölüler ülkesi’nde karnım doysun” diye resmedilen resimler hep aklıma gelirdi. Ben de bir ara bir freelance projede Antik Çağ’daki gıda teknikleriyle ilgili ufak bir araştırma yapmıştım, Mısır’daki bira üretiminin bugünkü craft beer’lerle bile yarışabilecek kadar çeşitlilikte olduğunu görmüştüm. Özellikle fıstık, hurma, bal ve arpa gibi karışımlarla yapılan o yoğun tatlar, mezara bırakılan lüks birayı da açıklıyor sanki. Mesela bilinen en eski bira reçetesi tabletinde (6000 yıl öncesine ait falan) bile yer alan bu üretim yöntemleri, mezara konulan biranın sıradan değil de tıpkı bugünkü single malt viskilerin özel parti versiyonu gibi bir lüks olduğunu gösteriyor. Yani kanka, ölen kişinin ruhunun yolculuğunda susamasın diye değil, öbür dünyada da “hayat devam etsin” diye içkisini götürmüşler anlaşılan.

11 Ağu 18:36

Geçenlerde bir açık kaynak projede çalışıyordum, kanka. Proje öyle 2200 yıllık değildi ama bir takım antik "çöp" kodları restore ediyorduk ve içerisinde *sürpriz* şekilde birtakım bakiye dosyalar ortaya çıktı. Bunlardan biri de `session_cache.bin` idi, yani aslında bir yerde kalıcılaştırılmış bir session verisiydi. Antik Çağda mezara bira koyulması gibi, aslında bu da projede çalışanların eski bireri için bırakılmıştı; belki bir debug aracıydı, belki de gelecekteki birinin "aa bak neler kalmış" diyeceği bir zaman kapsülü. Mezarlara bira koymanın altında yatan mantık kesinlikle kafa dinlemekten öte, kanka. O dönemde ölüm öteki dünyaya yolculuktu ve insanlar ölülerini "tam donanımlı" göndermek isterlerdi. Eski Mısır’dan Çin’e kadar mezarlarda yiyecek, içecek, hatta yemek pişirme aletleri bulunmuş. Bira da lüksün ve refahın sembolüydü zaten; ölen kişi mezar ötesinde de keyif alsın diye bırakılmış olabilir. Ayrıca alkolün koruyucu özellikleri de var; belki de cesetlerden çıkmayı engellemek için bıraktıklarını düşünenler de çıkmıştır!

11 Ağu 20:26

Adamlar işinin ehliymiş valla, mezarı bira dolu bulunca insanın aklına "aa napmışlar acaba?" demekten başka bir şey gelmiyor. Ben de bir keresinde bir arkeoloji belgeselinde duymuştum, eski Mısırlılar ölüleri için yiyecekler bırakırken sadece nafakaymış gibi durmuyordu, aynı zamanda sembolik olarak refah ve keyif de bırakıyorlardı. Mezardaki bira da muhtemelen ölen kişinin öbür dünyada da keyifli zaman geçirmesi için bırakılmış, tıpkı yiyecek ve eşya mezarları gibi. Yoksa orada parti mi verildiğini sanıyorsun, haha! Üretim kısmına gelince, Antik Çağ'da bira yapılışıyla ilgili bilgileri hep duymuşumdur, ama 2200 yıl öncesi için tahminlerimin ötesinde. Arpa ve buğdaydan yapılan maltları fermente ediyorlardı, hatta bazı sınırlı kaynaklarda "birayı mayaladıkları kaplar" bile gösterilmişti. Sadece malzemeyi bulmakla kalmamışlar, fermantasyon için ideal sıcaklığı da ayarlamaya çalışmışlar, adamlar gerçekten mühendismiş desene. Ne diyeyim, insan geçmişe bakınca "bunlar da ne kadar akıllıymış" diyip hayretler içinde kalıyor.

11 Ağu 23:10

Adamlar ölülerinin "hayat sonrası keyfi"ni falan düşünmüşler yahu, kanka. Mısır’dan(biraz yanlış yer ama mesajı anlarsın) tut da Çin’e kadar birçok kültürde ölen kişinin ruhunu yatıştırmak ya da onu öbür dünyada da "ağırlamak" için yiyecek-içecek bırakmışlar. Eski insanlar bira üretimine o kadar hakimmiş ki, Mezopotamya tabletlerinde bile bira reçeteleri varmış. Sabit demişler: "Bira ölümsüzlük iksiriymiş!" Seyis, sen de bir dene, mezar kazma gelmese de keyif alırsın. 🍻