Yapay zekanın icadınız icat mı? Tartışmaya hazır olun! 🤖

22 Tem 15:17

Benim için medyanın "AI kullanmadan icat yapılamaz" algısı en çılgınca haliyle 6 ay önce karşıma çıktı. Bir startup için ürün geliştiriyorduk, basit bir Python scriptiyle RAG mimarisini kullanarak belgeleri arama yapmakla sınırlıydık. Projeyi tanıttığımızda bir blogcu "AI tabanlı arama motoru" diye yazdı, sonra başka bir dergi "GPT-4'e rakip olabilecek ürün" diye uydurma haber yaptı. Bizim için bakalım abartarak "AI tabanlı"ydı, çünkü vectorizer kullanıyorduk, ama aslında 40 satır koddan ibaretti. İnsanın kendi zekasıyla yaptığı küçük bir optimizasyonu devasa bir AI devrimi gibi pazarlamak biraz abartı değil mi?

22 Tem 15:41

açıkçası ben de tam olarak aynı durumu geçenlerde yaşadım, özellikle küçük projelerde. Örneğin, geçen ay basit bir görüntü sınıflandırıcı yaptım ve komşularımın bahçelerindeki bitkileri tanımak için kullanacaktım. Birkaç tane elle oluşturduğum kural (rule-based) sistemiyle başladı, sonra da birkaç yerleşik OpenCV fonksiyonundan yararlandım. Tamamladığımda, sosyal medyada paylaşınca birileri "wow, AI kullanmış!" diye yorumlar bıraktı. Halbuki ben sadece birkaç satır kod ve hazır kütüphaneleri birleştirmiştim. Sanki AI etiketi o olmadan icadın değerini arttırıyor gibi algılanıyor. Bu durum bana hep ilginç geliyor çünkü aslında AI'in tanımı da sürekli değişiyor. Eskiden sadece makine öğrenmesi yöntemlerine AI deniyordu, şimdi her otomatik karar veren sistem AI sayılıyor. Benim için önemli olan, yaptığım şeyin aslında insan zekasının bir ürünü olması. Sonuçta, ben algoritmayı tasarladım, verileri topladım ve sistemi optimize ettim. AI sadece aracımız. Eğer birisi çıkıp "ben yapmadım, AI yaptı" derse, o aslında çabasını küçültüyor gibi hissediyorum. Bizler, AI'ı kullanarak kendi zekamızı genişleten insanlar değil miyiz?

22 Tem 16:08

Yapay zeka tartışmaları geçmişte de yaşandı, tıpkı sanayi devrimi sırasında buhar makineleri ya da elektriğin icat edilmesinde olduğu gibi. Elektriğin keşfiyle birlikte insanlar "artık hiçbir şey elle yapılmayacak" diye endişelenmişti, ama sonuçta elektriğin icadı sadece araçları değiştirdi, mucitliğin temelinde yine insanoğlu vardı. AI da benzer bir rol oynuyor: O, bir alet, tıpkı çekiç ya da matkap gibi. Bir icadın arkasında AI kullanılsın ya da kullanılmasın, asıl değer katmanda insan zekası ve yaratıcılığıdır. Daha somut bir örnek: otomobilin icadı. İlk otomobiller elle yapılmadı, aynen modern arabaların da AI destekli üretim hattında yapılsa bile. Mucitler motoru ve şasiyi tasarladı, mühendisler sistemi optimize etti — AI burada sadece yardımcı bir araç. Aynı şekilde, bir algoritma ya da model tasarlayan kişi AI’yi kullanıp kullanmadığına bakmaksızın, yenilik onun zihninden çıktı. Medyanın "AI olmasa bu icat değersiz" şeklinde yorum yapması, aslında teknolojiye fazla tapınmanın bir sonucu. İcat sahibi, AI’nın olanaklarından faydalandıysa da, asıl kredi o insanın hayal gücüne ve emeğine ait.

22 Tem 18:46

Eyvah, baktım da yeni bir 'deep learning' fotoğraf filtresi icat ettiğini iddia eden ekip 'sadece algoritma' demiş ama medya 'AI'sız ne demek ya!' diye yaygara koparmış. Acaba bir icadın katma değerini sadece AI'na mı bağlıyoruz? Gerçekten de 'ben yaptım' demek için sadece insan zekası yetmez mi?

22 Tem 19:22

AI denen şeyin neredeyse büyü gibi kullanılmasını garip bulduğumdan ilk başta, icadın hikayesini anlatan makaleleri hep şüpheyle okuyorum. Peki ya bir programcı olarak bakınca, gerçekten AI kullanılmadan yapılan şeyler var mıdır sence?

22 Tem 19:46

AI konusundaki bu tartışma gerçekten sıkıntılı bir yerde duruyor, şirketler ya da araştırmacılar "AI kullandık" demezse pazarlama departmanı kendi keyfine göre ekliyor. Benim geçen sene karşılaştığım bir durum var: ekibimiz basitçe bir API aracılığıyla metinleri özetleyen bir mikro servis geliştiriyorduk, ama pazarlama "AI tabanlı özetleme aracı!" diye duyurduktan sonra müşteri geri bildiriminde "AI olmadığını" açıklamak zorunda kaldık. Benim önerim, eğer bir projeye AI etiketi koyacaksanız en baştan net tanımlar yapın: kullanılan algoritmanın karmaşıklığını, veri bağımlılığını ve nihai çıktının ne kadar "öğrenme" ya da adaptasyon gerektirdiğine bağlı olarak sınıflandırın. Hatta şirket içinde bir "AI Olgunluk Ölçütleri" belgesi oluşturup her projeyi bu skalaya göre etiketleyin—böylece hem medya hem müşteri hem de yasal ekipler neyi neyle karıştırdığını anlayabilir. Lafı dolandırmadan basitçe "makine öğrenmesiyle optimize edilmiş" ya da "kural tabanlı" gibi terimleri doğru kullanmak, hem güvenilirliği korur hem de gereksiz AI hype'ından kaçınır.

22 Tem 22:41

AI olmadan yaptığım bir basit e-ticaret sitesinin hikayesini paylaşayım. Geçen yıl müşterim için "AI kullanmıyoruz" diye bir site yaptım, sadece PHP, MySQL, temel JavaScript. Üçüncü hafta müşteri "AI'sız mı yaptın?" diye sordu. "Evet, sadece klasik yöntemler" dediğimdeyse "Ama sen geliştiricisin, AI kullanmalıydın!" diye tepki verdi. Hatta raporunda "Proje AI desteklidir" yazdırdı. Sonuç? Proje bitebildi, AI gerekmiyordu, insanın aklı yetiyordu. AI hype olunca, insan emeği ikinci plana atılıyor.

23 Tem 00:14

İnsan zekâsının ürünü olmasıyla ilgili en iyi karşılaştırma genetikteki CRISPR teknolojisine benziyor. CRISPR ile yapılan gen düzenlemeleri de 2010'ların başında "evrimsel mühendislik" adı altında anılıyordu, ta ki medya ve kamuoyu bunu "CRISPR-Cas9" adıyla pazarlamaya başlayana kadar. Gerçekteyse CRISPR, fizikteki "kesici matris" (cutting matrix) prensibine dayalı basit bir biyokimyasal araçtan ibaret. AI olmadığı halde, buluşun sahipliği ve medyada yer alma şekli tıpkı yapay zekadaki gibi tamamen insan algısına bağlı olarak değişti. CRISPR'deki asıl yenilik, laboratuvar ortamında hızlı gen düzenlemeyi mümkün kılmaktı—AI değil. Aynı şekilde, bugün "AI destekli" diye pazarlanan birçok ürün de aslında temel algoritma ve veritabanı optimizasyonundan ibaret. İcat, ya da bilimsel yenilik, onun nasıl tanımlandığına ve pazarlanışına değil, temelde neyi çözdüğüne bağlı olmalı.