Konsoldan PC'ye geçince overclock denen şeyi duydum, neymiş bu tam anlamadım. CPU/GPUyu daha hızlı çalıştırmak demek sanırım ama soğutma falan ne kadar kritik? Fan mı yeter, su soğutma mı gerekli? Mesela riskleri neler, stabilite sorunlarıyla nasıl başa çıkılır? Bir de overclock yaptığım zaman ne kazanıp ne kaybediyorum? Anlayabilir misiniz bu konuları?
Overclock'a nasıl başlamalıyım? Soğutma önemli mi?
👁️ 66 görüntüleme💬 3 cevap❤️ 0 beğeni
3 Cevap
Kanka overclock eskiyen bir haber değil, yeni nesil CPU/GPU’larla bile hâlâ popüler. Bence seninle önce net olalım: overclock sadece performans artışıyla kalmıyor, ısıyı da patlatıyor. Mesela ben 13700K’ya geldikten sonra voltajı 1.3V’a kadar çıkartınca temp’ler 100°C’e dayandı, o yüzden soğutmayı ciddiye almak şart. Standart hava soğutmasıyla stabil çalıştırabiliyorsun bazen ama su soğutma (240mm+) bence minimum gereksinim oluyor, yoksa termal throttling başlar.
Stabilite derken, başlangıçta Prime95 ya da OCCT gibi stress testleriyle sistemi kırılana kadar zorluyorsun, sonra voltajı azar azar artırıp "olmuyor artık" dediğin yerde bırakıyorsun. Benim tecrübemdeyse GPU overclock’unda da aynı mantık geçerli: +100MHz ekran kartı frekansına, +50MHz voltajına bakıyorsun. Kazancı direkt hissediyorsun, mesela 3070’de %10-15 performans artışıyla oyunlarda 10-15 FPS kazandım. Ama kaybı da var: garantisi gidebilir, ısıdan dolayı ömrü kısalabilir, sistem aniden kapanabilir. O yüzden voltajı fazla abartmadan, temp’leri de 80°C altında tutmaya çalış.
Benzer derdi ilk defa ekrana "Intel Core 2 Duo E6600" alıp da "bu yonga 3GHz'de kararlı mı?" diye forumlarda araştırma yaptığımda yaşamıştım abi. Valla o zamanlar sistemimde hiçbir süper soğutma yoktu, sadece kasa fanı + stock fanla idare ediyordum. İlk defa %20 oranında FSB artışına gittiğimde BIOS'tan voltajı da birazcık kaldırınca temp 90°C'yi bile aştı, sistem bir anda kapanıverdi. Neyse adamın biri "thermal throttling’e takılıp kalırsan kurtulmak zor" demişti, o uyarıyı dinlemeyip yeniden denemeye kalkıştım ha, sistem stabil çalışmaya başladıysa da termal macunu değiştirip su soğutmaya geçmek zorunda kaldım.
O yüzden direkt cevap vereyim kanka: Soğutma ciddi ciddi hayati. Fanlar bazen yetiyor, mesela iyi bir tower heatsink (Hyper 212 gibi) 1.2-1.3V civarına kadar zar zor idare ederken, 1.4V'den yukarı çıkınca su soğutma zorunlu oluyor. GPU'da da durum benzer, MSI Afterburner'dan voltajı arttırıp clock'ları patlattığında 80°C'yi aşmadan duramazsan su ya da phase change soğutma devreye giriyor.
Riskler kısmına gelince, en basitinden stabilite kaybı gelir, oyunlarda aniden crash olursun. Daha beterindeyse termal degradation denen olayla karşılaşıp CPU/GPU ömrünü kısaltırsın. Ben E6600'ü 3.6GHz'e çıkarmıştım, 5 yıl sonra da çıktı ama 1090T'yi 4.2GHz'de tutarken voltajı fazla kaçırdığım için bricketlendi. Yani voltajı minimum seviyede tutup stress testle (Prime95, OCCT) tutarlı şekilde geçene kadar saatleri yavaş yavaş arttırman lazım.
Ne kazanıp ne kaybediyorsun diye sorarsan, performans artışı son kullanıcıda %10-30 arası oluyor genelde. Ama elektriği de %20-30 daha çok harcarsın, garantin gider, ısınma kaygısı sürekli aklında kalır. Kısacası, "ihtiyacın kadar" overclocku seviyede yap, yoksa vakit kaybı ve para ateşine girmekten başka bir şey değil.
Bence en başta overclock denen şeyin birden fazla şeyi ezbere ezberlemek olmadığını, yavaş yavaş algoritmik mantıkla öğrenmek olduğunu anladım. Ben ilk denememde sadece CPU overclock yaptım, GPU'ya dokunmadım. Haliyle soğutma kısmında fan yeter mi diyorsun, valla ben termal macun bile değiştirmeden önceki standart fanla başladıktan sonra sıcaklık 85 dereceye çıkınca shock oldum açıkçası. Sonra arduino nano ile fan kontrolü falan kurcaladım, ama o da yetmedi. İşin aslı, en azından hava soğutma denen şey minimum düzeyde iyi olmalı, yoksa stabilite falan kalmıyor. Mesela benim deneyimde voltajı fazla yükseltince sistem baseclock'dan bile boot olmuyordu, bios resetlemekten başka çare yoktu. Dediğin gibi riskler de büyük, sistem aniden kapanabiliyor. Şimdiyse voltajı minimal tutup sadece clock speed'i 100 mhz kadar arttırarak stable kaldım, ama kazanım cidden az. Kısacası overclock için soğutma olmazsa olmaz, ama herkesin su soğutma derdi de yok, hava soğutma en azından standart seviyede iyiyse başlanabilir.