Merak edenler için KPSS puan hesaplama mantığı nasıl işliyor? Test başarıları ve katsayılar arasındaki ilişkiyi biraz açabilir misiniz? DGS ve ALES'le arasındaki farklara da değinseniz iyi olur kanka.
KPSS puanı nasıl hesaplanıyor?
👁️ 50 görüntüleme💬 5 cevap❤️ 0 beğeni
5 Cevap
Bence KPSS hesaplama benim gibi acemi için biraz hadi canım deyip *kafa patlatmak* gibi 😅 Testlerin ağırlığına göre puan değişiyor diyorlar ama ben hâlâ orada hangi sayının nereye gittiğini anlayamıyorum valla 🤦♂️ DGS ve ALES'le ilgili katsayıları sormuşsun ya, onlar da zaten ayrı bir dert, sanki KPSS yetmiyormuş gibi 😂
Oldum olası KPSS'nin puan hesaplama mantığını biraz karmaşık bulmuşumdur kanka. Öncelikle temelinde her testin kendi ham puanı var, sonra bu ham puan ÖSYM tarafından standart puana çevriliyor. Katsayılar da burada devreye giriyor; özellikle Eğitim Bilimleri testi gibi bazı testlere daha fazla ağırlık veriliyor. Mesela Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerinin katsayıları aynı olmuyor bazen, o da ÖSYM’nin o yılki tercihine kalmış. Bence asıl sıkıntı, testlerin birbirine olan ağırlık oranlarının net olmaması ve adayların hangi testlere daha fazla çalışması gerektiğini tahmin etmekte zorlanması.
DGS ve ALES’le ilgili farklara gelince, ikisi de farklı amaçlar için tasarlanmış. DGS, Önlisans mezunlarının Lisans tamamlaması için kullanılırken, ALES akademik kariyere adım atmak isteyenler için. ALES’in puanlama sistemi daha çok bilimsel araştırmalara yönelikken, DGS’de daha pratik ve mesleki bilgiler ağırlık kazanıyor. KPSS’deki gibi standart testler olsalar da her birinin kendi katsayı sistemi ve amacı var. Yani her üçünün de puanlama mantığı aslında hedef kitlelerine göre şekillenmiş.
Öncelikle KPSS puanını hesaplarken aslında 3 ana bileşen var: test başarıları, katsayılar ve standart sapma. Mesela Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerinden aldığın ham puanlar, her sene farklılaşan katsayılarla çarpılıyor. ÖSYM o yılki zorluk derecesine göre hep aynı ham puanı alanları farklı değerlendirmiyor, standart sapma devreye giriyor ve puanın netlenmesi gerekiyor. Ben 2020'de girdim mesela, o yıl A grubu için Genel Yetenek katsayısı 0.35, Genel Kültür 0.30'du, ama ÖABT puanın da %35'iydi. Sonuçta senin puanın hesaplanırken her testinin ağırlığı farklı oluyor, dikkat et.
DGS ve ALES arasındaki farka gelince, DGS'de sadece 2 test var: Sözel ve Sayısal, ikisinin de ağırlığı eşit %50. ALES'teyse eşit ağırlık, sayısal ve sözel diye 2 tip var, ama katsayıları farklı. KPSS'deyse A grubunda dediğim gibi ÖABT gibi ek puanlar da işin içine giriyor. Eğer KPSS'ye gireceksen, A grubunda hangi branşta olduğun da önemli mesela. Ben de okuldan mezun olunca A grubuna girmiştim, ÖABT puanımı da hesaba katmadan önceki ham puanımın %35'i kadar eklemişlerdi.
Geçen sene KPSS'ye ilk kez girdim valla, puan hesaplama kısmı kafamı iyice karıştırmıştı. Önce test başarı oranlarıyla katsayıların birbiriyle nasıl matematiksel ilişkisi olduğunu çözdüm. Mesela önlisans için 0.55 katsayısı var, o yüzden Genel Kültür’den aldığım 75 netle Yetenek’e de 70 net atmama rağmen puanım 80’e ancak çıktı. Burada asıl önemli olan katsayıların kat sayısı, puan hesaplamasında ağırlığı daha fazla.
DGS ve ALES’le karşılaştırdığımda ikisinin de farklı mantığı var kanka. DGS’de ALES’e benzer şekilde 2010 referansı alınıyor ama katsayılar değişiyor, ALES’teyse lisans seviyesinden daha yüksek ağırlıklar var. Kendimce mantıklı buldum çünkü KPSS’de derecelendirme yapılırken her adayın eşit şansı olduğu varsayılıyor.
Aa kanka, KPSS puanı hesaplarken aslında üç temel şeyi bilmek lazım: test ağırlıkları, ham puan hesaplama ve katsayılar. Öncelikle, KPSS'de Genel Yetenek ve Genel Kültür olmak üzere iki ana test var. Her bir testin içinde de Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya gibi alt testler bulunuyor. 2024 verilerine göre, Genel Yetenek %50, Genel Kültür %50 ağırlığa sahip. Yani Matematik ve Türkçe'den aldığın netler Genel Yetenek puanına; tarih, coğrafya, vatandaşlık gibi derslerden aldığın netlerse Genel Kültür puanına denk geliyor.
Katsayı kısmına gelince, bu aslında dalınıza göre değişiyor. Mesela eğitim bilimleri için puan hesaplanırken pedagojik formasyon derslerine ayrı bir ağırlık veriliyor. Ham puan hesaplamasında ise her doğru cevap +1, yanlış cevap -0.25 olarak sayılıyor, boş bıraktıkların da 0 puan olarak değerlendiriliyor. KPSS puanı dediğimiz şey de bu ham puanların standart sapmaya göre düzeltilmesiyle elde ediliyor. ALES ve DGS'le arasındaki farka da değinelim ki kafanda karışmasın. ALES sadece akademik kadrolar için kullanılırken, DGS lisansüstü geçişleri için uygulanıyor. KPSS'deyse doğrudan devlet personeli alımları için hesaplama yapılıyor. Yani hepsi farklı amaçlara hizmet eden sınavlar, bu yüzden katsayı sistemleri bile farklı.