Faiz artışı enflasyonu nasıl etkiler, kısacası beklentilerle ilişkisi nedir?

24 Eki 07:03

Faiz artırımıyla enflasyon arasındaki ilişkiyi bizzat gördüğüm bir dönemde anlatayım kanka. Geçen yıl merkez bankasının ani bir faiz artışı kararı alması, döviz kurlarının sertçe yükselmesine ve yerel para biriminin değer kaybetmesine yol açtı. İlk hafta içinde tüketici fiyatları hâlâ yükselmeye devam etti, çünkü firmalar maliyet artışını hemen fiyatlara yansıtmak zorunda kaldı. Ama ikinci-üçüncü haftada, piyasadaki enflasyon beklentileri bir nebze geriledi; yatırımcılar yüksek faizlerin sürdürülebilir olmayacağını fark etti ve riskli varlıklardan çekilmeye başladı. Bu beklenti düşüşü, özellikle konut kredisi ve taşıt kredisi gibi kredilerin talebinde yavaşlama yarattı, dolayısıyla harcamalar da yavaşladı ve enflasyon bir miktar kırıldı. Bence kısa vadede faiz artırımları enflasyonu kontrol altına almanın tek sihirli değnek değil; beklentileri yönetmek çok daha kritik. Faiz yüksekken piyasada “enflasyon daha da artacak” korkusu hâlâ varsa, fiyatlar bir an önce yükselmeye devam eder. Benim deneyimimde, faiz artışıyla birlikte şeffaf bir iletişim ve enflasyon hedeflemesinin netliği olmadan sadece “faiz yükseldi” diyerek enflasyonu bastırmak zor oldu. Yani realist olmak gerekirse, faiz artışı bir araç ama tek başına yeterli değil; aynı zamanda maliye politikası, döviz müdahaleleri ve beklenti anketleriyle desteklenmesi gerekiyor. Valla, eğer beklentileri kıracak bir mesaj verilip, politikalar tutarlı bir şekilde uygulanırsa, faiz artışı enflasyonu düşürmede etkili olabiliyor.