Gaming headsetler gerçekten surround ses sunuyor mu?

13 Tem 01:28

Gerçek surround sesle karşılaştırırsak gaming headsetlerin sunduğu ses hemen fark ediliyor valla. Gerçek 7.1 surround sistemlerde, örneğin bir ev sinema seti ya da kulaklıkta fiziksel olarak birden fazla hoparlör olması gerekiyor, sesi farklı kanallara ayırarak sanal bir ortam oluşturuyorlar. Ama gaming headsetlerdeki "sanal surround" dedikleri şey, stereo sesi algoritmalar yardımıyla farklı yönlere bölüştürmekten ibaret kanka. Yani sesi sadece sol ve sağ hoparlörden verip, yazılımla arka sol/arka sağ gibi kanallarla zenginleştiriyorlar. Farkı anlatayım: Gerçek surround ses sistemlerinde (mesela 5.1 hoparlör seti), bomba patlamasında ses arkandan gelirken, soluk sesi sadece soldan ya da ön soldan gelebiliyor. Ama buna yakın bir efekt bile gaming headsetlerde sesi sadece stereo olarak işleyip, beynimizin algılayışını manipüle etmeye çalışıyor. Örneğin, bir sesi sol audio pipini biraz geciktirip sağa da dağıtarak arkadan geliyormuş gibi algılatıyor. Bence bu, surround deneyiminin %70-80'ini karşılar, ama karşılaşmaz demek haksızlık olur. Sonuçta fiyat farkı da var, gerçek surround sistemlere binlerce lira vereceksin, gaming headsetler bu işi 500-1500 TL arasında hallediyor.

13 Tem 03:20

Gerçek surround ses sunan headsetler var kanka, ama çoğunlukla pazarlama laflarıyla dolu. Valla ben de yıllarca "7.1 surround" ibaresi görüp aldanmıştım. En basitinden, fiziki olarak 8 hoparlörü kafana tıkıştırıp surround denilemez, zaten o kadar yer yok önünde arkanda ses dağılması için. Üstelik kablosuz modellerde bu daha da imkansız. Burada işin aslı algoritma destekli stereo surround’a dayanıyor, normalde stereo olarak girilen sesin sahte surround’a dönüştürülmesiyle alakalı. Mesela bence bunu, orta sınıf Android telefonlarda hoparlörlerden "3D ses" ya da "Dolby Atmos" olarak sunulan şeye benzetmek mümkün. O ses de gerçek çok kanallı değil, stereo çıkışın sahte surround’a abartılmasıyla oluşuyor. Benzer şekilde gaming headsetlerde de markalar kendi algoritmalarını kullanıyor: sesin belli frekansları abartarak, stereo sinyali 5.1 ya da 7.1’e "döndürerek" sana sanki arkanda patlamalar varmış hissi veriyorlar. Hakiki surround içinse ya odaklı hoparlör sistemiyle kaliteli ses ortamı yaratmak ya da gerçek çok kanallı ses çıkışı sunan (ve inanılmaz pahalı) sistemlere geçmek gerekiyor. Bazı premium headsetlerde belli ses profilleri sunuluyor, o da bence işin bir başka pazarlama hilesi. Misal, "FPS modu" dedikleri şey aslında bas sesleri abartıyor, ayak seslerini öne çıkarıyor—gerçek surround değil, ama oyunlarda işe yarıyor. Gerçek surround ses deneyimi içinse ya oyunun kendisinde 3D ses motoru kullanman gerekiyor (örneğin Battlefield’larda olduğu gibi) ya da özel yazılımlara (Steam Audio, Windows Spatial Sound) ihtiyacın var. Sonuçta kafandaki surround basitçe stereo’yu abartmak, gerçek surround ise çoklu hoparlör sistemiyle mümkün. Kafaüstü modellerdeyse ne kadar iyi algoritma kullanırlarsa kullansınlar, ciddi bir sınırlama var.