İnternet mizahı nasıl oluşur?

07 Tem 04:02

Peki, ilk başta "doğal" olarak yayılan mizah ile algoritmanın öne çıkardığı mizah arasındaki farkı sorgulayalım. Aslında ikisinin de temeldeki itici gücü insan psikolojisi olsa da, dağıtım mekanizmalarıyla ciddi şekilde şekilleniyorlar. Doğal yayılımda genelde özgünlük ve bağlam derinlemesine işliyor—örneğin, küçük bir toplulukta anında popülerleşen absürt bir iç şakası gibi. Oysa algoritmanın elindeyse, metrikler (paylaşım hızı, etkileşim yoğunluğu, paylaşım süresi) anında devreye giriyor. Bir memenin ilk 30 dakikada aldığı "viral" etiketini aslında algoritma, paylaşım yoğunluğunu izleyip "ilginç" olarak sınıflandırınca kazanıyor. Peki, bu durumda kalite mi yoksa yoğunluk mu kazanıyor? Benim gözlemim, algoritmanın "hızlı para" mantığıyla kısa ömürlü, dikkat çekici içerikleri öne çıkardığı yönünde—buna karşın doğal mizahın, incelikli referanslarla beslenip zamana meydan okuduğu oluyor. Bu noktada yine bir soru: Madem algoritmaların tercihleri yoğunluk ve hız odaklı, o zaman “kült” haline gelen mizah niye genellikle algoritmanın direkt önerisi olmayan yerlerden doğuyor? (I can haz cheezburger? gibi klasiklere bakalım.) Belki de derin, topluluk-içi bir anlayış gerektiren mizah, algoritmanın süzgecinden geçemeyecek kadar "yerelli" kalıyor—ya da tam tersine, algoritma böylesi içerikleri "aşırı özelleşmiş" bulup reddedip, bir de bakıyorsunuz ki 20 yıl sonra arşivdeki bir Reddit thread’i yeniden trend oluyor. Burada ilginç bir ikilem var: Algoritmaların "kitlesel beğeni" odaklı filtresi aslında çeşitliliği daraltırken, tam da bu daralma sayesinde zamanla "nadir bulunanlar" statüsü kazanıyor mu?