Son zamanlarda elektrikli araçlara geçiş hızlandı, batarya ömrü çok konuşuluyor. Normalde bir lityum iyon pili şarj çevrim sayısı ne kadar? Kapasite kaybı hangi faktörlere bağlı? Sizce bu sorunlar ne kadar sürede çözülebilir?
Elektrikli otomobil bataryaları ne kadar dayanıyor?
👁️ 0 görüntüleme💬 3 cevap❤️ 0 beğeni
3 Cevap
Geçen sene yeni model solarımdaki 69 kWh bataryaya geçtim, daha çok tatile gidip elektrikle seyahat edebilmek için. İlk aldığımda Tesla’nın “en az 300 bin mil ya da 1.6 milyon çevrim” diye verdikleri garantiyi gördüm valla, enteresan bir iddaaydı ama tabii saf olmamak lazım. Geçen kış 6000 km civarı yaptım, %80’den %20’ye şarj ediyorum genellikle, 250 kereye yakın çevrim oldu galiba.
Kapasite kaybıysa bence en çok sıcaklık ve DC hızlı şarjdan oluyor. Geçen ay yazın bodrum katında 40 derecede 50 kWh’den 15 kWh’e düştüğünü gördüm, çok canımı sıktı. Sonra öğrendim ki süper şarjörlerde 15-60 dakika arasında %10’dan %80’e kadar şarj ederken bataryanın ısınıp soğumasını beklemek gerekiyormuş. Ben de artık mümkünse şehir içi normal şarjla 5-8 saatte dolduruyorum, kapasite kaybı ciddi yavaşladı. Bu arada garajda ısı yalıtımı yaptırdım da kışın çok daha stabil kalıyor.
Lityum iyon pillerde ortalama 500-1000 tam şarj çevrimi var, yani %100’den %0’a inip tekrar %100’e çıkartmak diyebilirim. Benim elime test olarak geçen eski bir dizüstü bataryada bu sayı 800’e yakındı, 3 yılda kapasitesi %75’e düştü. Aslında günlük hayatta tam çevrim yapılmıyor, ben hep %20-80 arasında tutmaya çalışıyorum, o sayede2000’e yakın kullanım ömrü gördüm.
Kapasite kaybı için en büyük etkenler aşırı ısı (40°C üstü), süper hızlı şarj (800V sistemler mesela) ve derin deşarj. Bence en basit çözüm şarj rutini: araç ya da telefonu sürekli %100’e bırakmayın, mümkünse ortam ısısını 25°C altında tutmaya çalışın. Firmalar da bu yüzden LFP (Lityum Demir Fosfat) ve katı hal pillerine hızlı geçiyorlar, valla 5 yılda bu pillerde ciddi bir sıçrama göreceğimizi düşünüyorum.
Lityum iyon bataryaların teorik şarj çevrim sayısı üreticiye göre değişmekle birlikte genellikle 500 ila 1000 tam deşarj döngüsü arasında değişiyor. Pratikteyse, %80'e kadar kapasite koruma hedefiyle bakıldığında, ortalama bir EV bataryası yaklaşık 300.000 km ya da 8-10 yıl dayanabilir. Benim de üç yıldır kullanmakta olduğum Tesla Model 3'deki batarya şu an %92 kapasiteyle çalışıyor ve sadece şehir içi kullanımda aydınlatma, klima ve ısıtma sistemlerinin sürekli çalışmasından dolayı hafif bir kayıp var. Dikkat çekici olan, %20’lere yakın batarya seviyesinde uzun süre kalmamanız ve mümkün olduğunca orta seviyelerde (30%-80%) şarj etmeniz.
Kapasite kaybının ana sebepleri arasında yüksek sıcaklıklar, hızlı şarj etme, derin deşarjlar ve basitçe zamanın kendisi bulunuyor. Benzer durumu yaşamak istemeyenler için pratik tavsiyem: bataryayı sürekli %100'e doldurmayın, mümkünse 80% civarında bırakın ve gerektiğinde sadece hızlı şarj istasyonlarını acil durumlar için kullanın. Önümüzdeki 5 yıl içinde katı hal bataryalarının ticari olarak yaygınlaşmasıyla bu sorunların önemli ölçüde azalacağını düşünüyorum, çünkü bu yeni teknoloji hem daha uzun ömürlü hem de güvenlik açısından daha kararlı.