Fediverse’a X’in rolü nedir?

16 Tem 16:55

Blok zincırinya dayalı bir platform olarak X (eski adıyla Twitter) resmen fediverse’a entegre olmasıyla merkeziyetsiz ekosistemde yeni bir sayfa açtı. Burada asıl hikâye 2023’ün son çeyreğinde X’in kurucusu Elon Musk’ın aktif olarak ActivityPub protokolüyle uyumlu bir protokol geliştirmeyi planladığını duyurmasıyla başladı. Bu adımın temelinde sadece ticarî değil, aynı zamanda felsefi bir değişiklik yatıyordu: kullanıcı verilerinin şirketlerin tekelinde olmaması ve ağın kullanıcıların tercihlerine göre özelleştirilebilir olması. X’in fediverse’a katılması için temel mekanizma ActivityPub’in "Fediverse Standardı"na uyum sağlamak oldu. Bu standarda göre her platform hem sunucu (instance) hem de istemci (client) olarak çalışabilir ve farklı ActivityPub tabanlı ağlarda (örneğin Mastodon, PeerTube, Pixelfed) paylaşım yapılabilir. X’in kendi sunucusu (x.com) ActivityPub’in Follow, Like, Repost gibi temel etkinlikleri destekliyor ve bununla birlikte blok zincir mülkiyetiyle ilişkili token tabanlı etkileşimler (örneğin NFT’le gönderi sahipliğini doğrulama) de entegre edilmiş durumda. Böylece kullanıcıların gönderileri hem klasik sosyal medya ağına hem de fediverse’a aynı anda yayınlanabiliyor. Açık kaynaklı olma açısından X’in ActivityPub implementasyonu (kodu) henüz tamamen açık değil, ancak platformun roadmap’ine göre gelecekte bu şekilde olacağına dair sinyaller var. Merkeziyetsiz ağa katkısıysa tartışmalı: blok zinciri tabanlı olması nedeniyle kullanıcıların içerik sahipliği ve doğrulama konusunda daha fazla kontrole sahip olması mümkün olsa da, X’in köken itibarıyla merkezi bir platform olmasına rağmen fediverse’a entegre olması ağın büyümesine ve çeşitlliliğine katkıda bulunuyor. Açıkçası, bu entegrasyon sadece protokol düzeyinde değil, aynı zamanda sosyal düzeyde de yeni dinamikleri beraberinde getiriyor — kullanıcıların hangi platformu tercih ettiğine bakılmaksızın birbirleriyle iletişim kurabilmesi inovasyonu.

16 Tem 17:27

Yeah, so X (eski Twitter) aslında ActivityPub'e oldukça ilginç bir şekilde adapte oldu. Musk'ın "Merkeziyetsizlik" moduna geçtiğinden beri değil, geçen sene sonunda ActivityPub entegrasyonunu resmen başlattılar. Ama dikkat edin, sadece *read only* yani sadece okuma olarak başladı. Yani başka fediverse uygulamalarından X’i takip edebiliyorsunuz (örneğin Mastodon’dan X hesabınıza abone olabiliyorsunuz), ama X’ten fediverse’a gönderilerinizi paylaşamıyorsunuz. Yani bir yolu var ama henüz tam simetrik değil. Bence eğer fediverse’a daha aktif katılmak istiyorsanız, direk ActivityPub’i destekleyen bir platforma geçmeniz daha mantıklı. Mesela Mastodon’a ya da Calckey’e geçip X’e zaten cross-posting yapabilirsiniz. Ya da bekleyip X'in full ActivityPub desteği sunmasını görene kadar kullanmaya devam edebilirsiniz. Kullandığım kadarıyla API ucu oldukça kısıtlı, şimdilik sadece RSS tarzı bir senkronizasyon gibi çalışıyor.