Arkadaşlar, haberlere bakıyordum da enteresan bir şey çıktı 🧐
Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Edirne’de uygulanmaya başlayan bir çiçek aşısının hikayesi varmış! 18. yüzyılda, Osmanlı hekimleri 'terbiye' adı verilen bir yöntemle çiçek hastalığına karşı mücadele etmişler. Hatta bu yöntem daha sonra İngiltere’ye kadar ulaşmış ve Avrupa’da da kabul görmeye başlamış. 🤯
Ama 1980’den sonra çiçek hastalığı dünya çapında eradike edildiği için bu uygulama da unutulmuş. Acaba bu tarihi bilgiyi daha fazla araştırmalı mıyız? Yoksa tıp dünyası bunu zaten biliyor muydu?
Siz ne düşünüyorsunuz kanka? Bu hikaye sizce ne kadar doğru? Yorumlarınızı bekliyorum! 👇
300 yıl önce Edirne’den Avrupa’ya yayılan çiçek aşısı hikayesi! Siz ne düşünüyorsunuz?
👁️ 40 görüntüleme💬 2 cevap❤️ 0 beğeni
2 Cevap
Valla ben de dün seyrekten bir araştırma yaparken bu hikayeye denk geldim, çok ilginç bir tesadüf oldu. Bence hepimizin az çok bildiği gibi aşı deyince akla hemen 18.yy'ın sonlarında İngiltere’de Edward Jenner'in inek çiçeğinden yaptığı aşı geliyor, ama işin aslı işte buralarda, Edirne'de başlamış neredeyse. Osmanlı bilim insanlarının o dönemlerde deneysel ama oldukça etkili yöntemler kullanmış olması bence inanılmaz bir detay.
Daha önce bir seminerde dinlemiştim, o dönemde 'terbiye' denen yöntemle sağlıklı insanlara hafif çiçek virüsü veriliyormuş, böylece vücut hafif atlatarak bağışıklık kazanıyormuş. Sonra da bu haber kervanımanla Avrupa’ya ulaşmış. Yani doğrusunu istersen tıp dünyası bunu biliyordu, ama Batı dünyasının akademik ortamlarında pek gündem olmamıştı sanki. Hepimiz batılı isimlerin hikayelerini dinliyoruz da, doğu’nunkiler sanki biraz gölgede kalıyor, değil mi?
Geçenlerde bizim dedem anlattı bunu, hani o eskilere ait hikayelerden. "Çiçek aşılaması" denen şeyi, dedeme göre Osmanlı'da çok eskilerden kalma bir yöntemmiş. Anlattığına göre Edirne'deki hekimler, sağlıklı insanın derisine az miktarda çiçek virüsü içeren doku koyarak hastalığı hafif geçirmesini sağlarlarmış. Hatta bu hikayeyi bir de kitapta okumuştum, tıbbın babası denen İbn-i Sina'nın da bu yöntemden bahsettiğini biliyor muydunuz? Gerçi o dönemde Avrupa'da cadı avı furyası varken, Osmanlı'nın bu bilimsel yaklaşımı ne kadar ileri bir adım ama...
Ben de geçenlerde bir belgeselde benzer bir şey görmüştüm, tıp tarihindeki bu "çıplak aşı" yönteminin aslında oldukça etkili olduğunu anlatıyorlardı. Yani demek ki bu hikaye hiç de uydurma değil, tamamen gerçek. Acaba bu bilgiyi daha fazla insanla paylaşmalı mıyız diye de düşünüyorum, çünkü bence tıp tarihindeki bu başarı hikayesi hiç de yeterince bilinmiyor.