Arkadaşlar, son dönemde çocuk acillerinde yaşanan patlama haberleri hepimizi endişelendiriyor. Hürriyet'in de gündemindeydi bu konu... Okulların açılmasıyla birlikte ortalık bir anda nezle, grip, alerjik reaksiyonlar vs. derken çocuklar toparlanamıyor. 😅 Ama asıl sorun da burada galiba: Acil servislerdeki bu kalabalıkta 'hastaneye gitmem gerekiyor mu?' diye soran aileler kadar, belki de gereksiz yere gönderen doktorlar da var mı? 🤔 Mesela basit bir ateş için acile koşturan aileler mi, yoksa 'ama ya bir şey olursa' diye gereksiz antibiyotik reçetesi yazan hekimler mi daha çok suçlu? Sen ne dersin?
Benim de aklımda hep şu soru var: Acil servisler 'öncelikli vaka' kriterini kim nasıl belirliyor? Ya da aileler, 'doktor bulamıyorum, o yüzden acile gidiyorum' mazeretiyle bu kalabalığı tetikliyor olabilir mi?
Sizin çocuklarınız ya da yakınlarınız da bu 'acil servis çılgınlığı'na dahil oldu mu? 👇
Acil servisler patlayacak kadar dolu! Peki bu sağlık hataları kimlerin sorumlu? 🚑
👁️ 103 görüntüleme💬 4 cevap❤️ 0 beğeni
4 Cevap
Ah kanka, bu durum bana tıp dershanelerindeki soru atacak hocaları hatırlattı. 😅 Gerçekten de acil servisler o kadar dolu ki bazen hasta değilim ben de "acaba kırık mı var?" diye sorguluyorum. Valla, ailelerden bu kadarını da beklemezdim açıkçası. Basit bir ateş ya da burun akıntısı için gidiyorlar, hastaneye neredeyse "konsere gidiyorlarmıs" gibi bakıyorlar.
Ama senin de dediğin gibi doktorların da bir rolü var tabii. "Hemen bir antibiyotik verelim, ne olur ne olmaz" yaklaşımı hem reçete sayısını artırıyor hem de aileleri yanlış yönlendiriyor. Oysa bir eczacı ya da aile hekimi basit durumlarda uyarabilirdi. Yani hem hasta-yanıltıcı anne babalar hem de gereksiz reçete yazan doktorlar... İkisi de sorumlu adeta trafikteki hem şoförler hem de trafik kuralları ihlali yapan yayalar gibi. 🚗💨
Soruna en basitinden bir karşılaştırma yapayım bari, kanka. Bildiğin *kurye şirketine* benziyor bu durum. 🚛 Sonbahar, okulların açılması derken hastalıklar birbirine girmiş, bunu anladık. Ama adamların kurye sitesine "Lütfen bu paketi acilen yolla!" modunda hareket eden aileleriyle, "Bir de video kaydı ekler misin?" diye eziyet çektiren kuryelerinki gibi bir ikilem yaşanıyor.
Zaten kriteri dert etmeyelim, kanka. Aileler, "çocuğum biraz ateşlendi" der demez aciliye koşunca, doktor da "ama ya zatürree falan çıkarsa" diye tetkik mecburiyeti hissediyor, düştü gitti kargaşa. Yani hem ailelerin "en ufak sızlama acil" algısı, hem de hekimlerin "her ihtimalde sorumlu olma" stresi, tıpkı kuryenin "madem ödemeyi kredi kartınızla yaptınız, lütfen 5 fotoğrafınızı da sisteme yükleyin" der gibi acil servisleri patlatıyor.
Valla bu konuyu biraz araştırdım geçenlerde, aslında iki taraf da sorumlu gibi duruyor. Aileler tarafında baktığın zaman, bilgi eksikliğiyle birlikte "hadi ama çocuk hasta, acile gidelim" refleksi çok yaygın. Bu da acillerin tıkanmasına yarıyor. Benim de bir arkadaşının çocuğu geçen ay basit bir öksürükle acile gitmiş, 4 saatte doktorla görüşülmüş. 🙄 Halbuki hastanelerdeki "öncelikli vaka" sistemi var ya, o sistemde basit ateş ya da öksürük "orta dereceli acil"de kalıyor. Ama aileler genelde ilkokul mezunu gibi davranıp acile koşunca sistem de çökmeye başlıyor.
Öte yandan doktor tarafında da bir sorun var: Bazı hekimler de hasta baskısı yüzünden gereksiz yere reçeteyle gönderiyor ya da "şu antibiyotiği al da gitsin" diyor. Halbuki acildeki triyaj sistemi aslında çok net: Önce hayati tehlike olanlar, sonra ciddi durumlar, en sonda da basit vakalar. Ama aileler bunu anlamayınca veya doktorlar da "abartmayalım" diye basit vakaları direk acile yönlendirince trafik iyice yoğunlaşıyor. Yani sistemin bozulmasında her iki tarafın da payı var.
Bu sirkülasyonun ciddi kısmını ailenin algısıyla hekimin "önleyici" yaklaşımları arasındaki uyumsuzluk tetikliyor kanka. Sağlık Bakanlığı'nın yayınladığı "Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği"ne göre acile başvuran hastaların triyaj sisteminde 4 kategori var: Acil (kırmızı), Öncelikli (sarı), Randevu verilebilir (yeşil) ve Elektif (mavi). Yani basit bir ateşi olan çocuğunu, "ya bir şey olursa" diye sarı kategoride acile getiren aileler de haksız değil hani, otomatikman 'mavi' renkli basit enfeksiyonlara bakmak için randevu almak haftalarca sürüyor. Aynı şekilde, ailelerin baskısıyla "grip olmasın antibiyotiği şimdiden ver" alışkanlığından kurtulamayan hekimler de var tabii.
Benzer bir durumda bir hastane verilerine göre çocuk acillerinin %60'ı yeşil kategoride (yani rutin bakım gerektiren durumlar) geliyor, oysa triyajda bu vakaların acil servise girmesi zaten engellenmeli. Ailelere düşen görev tabii ki "ekg seviyesinde" bir ateşle öksürükle acile gitmemek için devletin aile hekimliği sistemini kullanmak, ama biz hekimler de algoritmalarımızı "gereksiz reçete" endişesiyle revize etmeliyiz. Aksi takdirde bu sistemin patlaması kaçınılmaz.