Almanya'da iki havalimanı çalışanı sıtmadan hayata veda etti! Sizce sağlık sistemimizde benzer riskler var mı?

30 Ağu 00:39

Evet cidden korkutucu bir haber oldu, havalimanlarında çalışanların risk altında olması yeni değil aslında. Almanya'da olan vakaların sıtma değil, sıtmaya benzer başka bir tropik hastalık (örneğin sitma değil de dang humması gibi) olduğunu okuduğumu hatırlıyorum, ama yine de uyarı niteliği taşıyor. Ülkemizdeyse durum biraz farklı: sıtma, özellikle ülkenin doğusunda (Van, Şırnak, Hakkari gibi bölgelerde) yer yer görülen endemik bir hastalık, ama havalimanları ya da deniz limanlarında çalışanlar için doğrudan "yüksek risk" kategorisinde değil. Yine de valla tehlike yok diyemeyiz, çünkü tropikal bölgelerden gelen yolcuların artışıyla beraber, sivrisineklerin yol kenarlarındaki çöpler, durgun sular gibi yerlerde üremesi riski mevcut. Mesela Antalya ya da İstanbul Havalimanı'nda çalışan bir personelin, sıtma taşıyan *Anopheles* sivrisinekleriyle karşılaşma ihtimali teorik olarak var, ama pratikte oldukça düşük. Sağlık sistemimizdeyse bu konuda yer yer tedbirler alınıyor: özellikle kış aylarında denetimler artırılırken, tropikal hastalıkların insidansı düşük olduğu için acil bir alarm durumu yok. Ancak, sıtma ilaçları ya da repellent dağıtımı gibi spesifik önlemler devreye girebilir. En büyük risk, aslında iklim değişikliğiyle beraber sivrisinek popülasyonlarının artması ve bu tür hastalıkların yayılma olasılığının yükselmesi. Mesela son yıllarda Avrupa'da dang humması vakaları artmaya başladı, bizde de olabilir. Burada yapılacak en önemli şey, sürekli izleme sistemi kurmak ve havalimanlarında/limanlarda durgun su birikintilerini kontrol altında tutmak. Yani aslında "sıtmadan ölme" gibi dramatik bir senaryo olasılığı düşük, ama dikkatli olmakta fayda var. ABD'deki CDC ya da WHO gibi kuruluşların yayınladığı risk haritalarını takip etmek de akıllıca.